Gepubliceerd op dinsdag 21 juli 2026, 20.48 uur | Onderwerp: Zeldzame nachtvorst gemeten in hartje zomer | Geschreven door Sebastiaan van Herk
METEO ALBLASSERDAM – Het is hartje zomer en de zomervakantie in Nederland is in volle gang. Ons land is vandaag op weergebied een uitzonderlijke gebeurtenis rijker. En eentje met een winters tintje wel te verstaan. In het oosten werd vroeg op de dinsdag zeldzame nachtvorst gemeten. De temperatuur zakte op klomphoogte lokaal kortdurend en nipt tot onder nul. Zoiets komt bijna nooit voor tijdens zomermaand juli.
Zeldzame nachtvorst gemeten
Een klein en kortdurend winters speldenprikje middenin de zomer. Dat gebeurde in alle vroegte in het oosten van Nederland. Op weerstation Twente (Overijssel) daalde de temperatuur op klomphoogte een fractie tot onder het vriespunt. Boven het kort gemaaide gras (10 cm) gaf de thermometer heel even -0,1 graad aan. Grondvorst is uitzonderlijk in de zomer en al helemaal in juli. Nachtvorst in juli komt zelden voor in eigen land. Ook in 2019 werd op weerstation Twente nachtvorst waargenomen. Op 10 juli van dat jaar zakte het kwik op klomphoogte naar -0,7 graden. Zes dagen ervoor was het zelfs nog iets kouder: -1,6 graden.
Metingen sinds 1971
Het meten van de temperatuur op de standaard hoogte van 1,5 m boven het aardoppervlak gebeurt al sinds 1901. De metingen op klomphoogte begonnen pas veel later en worden in ons land verricht sinds 1971. Inmiddels is dat meer dan een halve eeuw. Tot dinsdag kwam het in de periode van 20 juli t/m 21 augustus nog nooit eerder ergens tot grondvorst. Dat betekent dat we daarmee vandaag een nieuw record te pakken hebben. Ook op de datum van 21 juli werd niet eerder sinds 1971 nachtvorst waargenomen.
In De Bilt werd slechts één keer in juli vorst aan de grond gemeten. Dat gebeurde op 1 juli in het jaar 1984. Toen werd het -0,1 graad. Landelijk bekeken over alle stations kwam het sinds 1971 slechts negen keer eerder tot nachtvorst in zomermaand juli. In Augustus nog minder vaak, slechts drie keer eerder. Zo werd vorig jaar ‘bijzondere’ nachtvorst gemeten in augustus. Op de datum van 24 augustus werd het -0,2 graden in Volkel en -0,3 graden in Eindhoven.
Grote verschillen
Niet alleen vandaag, maar ook tijdens de afgelopen nachten zagen we grote verschillen in de metingen van de minimumtemperatuur. We bevinden ons momenteel in de aanvoer van een koele luchtsoort. Tijdens de nachtelijke uren koelt het vooral in het binnenland bij helder weer en amper wind sterk af. Vlak aan de kust speelt de invloed van het Noordzeewater een grote rol, waardoor de minima daar beduidend hoger liggen. Overigens duurt de afkoelings- of uitstralingsperiode in deze tijd van het jaar niet lang. Tegen het ochtenduur komt de zon op en gaat in de avond laat onder.
Afgelopen nacht waren de verschillen ook opmerkelijk groot. Van 14 à 15 graden plaatselijk direct aan zee tot ruim onder de 10-gradengrens op veel plaatsen landinwaarts. Twente was met 5,0 graden de koudste plek gevolgd door Hupsel met 5,4 graden. Tevens was weerstation Twente de enige plaats met nachtvorst. Op andere plekken in het land zakte het kwik tot akelig dicht bij het nulpunt.
Bron: Meteoalblasserdam.nl
