METEO ALBLASSERDAM – Het is hartje zomer en de zomervakantie in Nederland is in volle gang. Ons land is vandaag op weergebied een uitzonderlijke gebeurtenis rijker. En eentje met een winters tintje wel te verstaan. In het oosten werd vroeg op de dinsdag zeldzame nachtvorst gemeten. De temperatuur zakte op klomphoogte lokaal kortdurend en nipt tot onder nul. Zoiets komt bijna nooit voor tijdens zomermaand juli.

Zeldzame nachtvorst gemeten

Een klein en kortdurend winters speldenprikje middenin de zomer. Dat gebeurde in alle vroegte in het oosten van Nederland. Op weerstation Twente (Overijssel) daalde de temperatuur op klomphoogte een fractie tot onder het vriespunt. Boven het kort gemaaide gras (10 cm) gaf de thermometer heel even -0,1 graad aan. Grondvorst is uitzonderlijk in de zomer en al helemaal in juli. Nachtvorst in juli komt zelden voor in eigen land. Ook in 2019 werd op weerstation Twente nachtvorst waargenomen. Op 10 juli van dat jaar zakte het kwik op klomphoogte naar -0,7 graden. Zes dagen ervoor was het zelfs nog iets kouder: -1,6 graden.

Metingen sinds 1971

Het meten van de temperatuur op de standaard hoogte van 1,5 m boven het aardoppervlak gebeurt al sinds 1901. De metingen op klomphoogte begonnen pas veel later en worden in ons land verricht sinds 1971. Inmiddels is dat meer dan een halve eeuw. Tot dinsdag kwam het in de periode van 20 juli t/m 21 augustus nog nooit eerder ergens tot grondvorst. Dat betekent dat we daarmee vandaag een nieuw record te pakken hebben. Ook op de datum van 21 juli werd niet eerder sinds 1971 nachtvorst waargenomen.

In De Bilt werd slechts één keer in juli vorst aan de grond gemeten. Dat gebeurde op 1 juli in het jaar 1984. Toen werd het -0,1 graad. Landelijk bekeken over alle stations kwam het sinds 1971 slechts negen keer eerder tot nachtvorst in zomermaand juli. In augustus nog minder vaak, slechts drie keer eerder. Zo werd vorig jaar ‘bijzondere’ nachtvorst gemeten in augustus. Op de datum van 24 augustus werd het -0,2 graden in Volkel en -0,3 graden in Eindhoven.

Grote verschillen

Niet alleen vandaag, maar ook tijdens de afgelopen nachten zagen we grote verschillen in de metingen van de minimumtemperatuur. We bevinden ons momenteel in de aanvoer van een koele luchtsoort. Tijdens de nachtelijke uren koelde het vooral in het binnenland bij helder weer en amper wind sterk af. Vlak aan de kust speelt de invloed van het Noordzeewater een grote rol, waardoor de minima daar beduidend hoger liggen. Overigens duurt de afkoelings- of uitstralingsperiode in deze tijd van het jaar niet lang. Tegen het ochtenduur komt de zon op en gaat in de avond laat onder.

Afgelopen nacht waren de verschillen ook opmerkelijk groot. Van 14 à 15 graden plaatselijk direct aan zee tot ruim onder de 10-gradengrens op veel plaatsen landinwaarts. Twente was met 5,0 graden de koudste plek gevolgd door Hupsel met 5,4 graden. Tevens was weerstation Twente de enige plaats met nachtvorst. Op andere plekken in het land zakte het kwik tot akelig dicht bij het nulpunt.

Bron: Meteoalblasserdam.nl

Laatste update: woensdag 22 juli 2026, 13.25 uur

Het bericht Zeldzame nachtvorst gemeten in hartje zomer: -0,1 graad in Twente verscheen eerst op Meteo Alblasserdam.

METEO ALBLASSERDAM – Het is heerlijk vertoeven buiten en er valt volop te genieten van het mooie weer. De zon schijnt uitbundig en dat in combinatie met een hoge februaritemperatuur en een rustige wind maakt het zeer aangenaam. De eerste lentedag van het jaar is een feit terwijl het gezien de tijd van het jaar nog steeds winter is. Op veel plaatsen is de temperatuur (ruim) door de 15-gradengrens opgelopen. Geeft de thermometer tenminste 15,0 graden aan dan wordt er gesproken van een lentedag of lentetemperatuur. Zojuist werd ook het landelijke datumrecord verbroken van 25 februari. Het was nog nooit eerder zo warm in Nederland op deze datum als vandaag.

Eerste lentedag van het jaar gemeten

Voor februaribegrippen is het uitzonderlijk zacht. Overdag is een temperatuur rond 7 of 8 graden normaal voor eind februari. Vanmiddag ligt het kwik grofweg (ruim) tweemaal zo hoog dan gebruikelijk. Voor het eerst in 2026 valt in Nederland een temperatuur van tenminste 15,0 af te lezen en dat zijn lentetemperaturen. Zo is de eerste lentedag van het huidige jaar een feit en het kwik loopt nog iets verder uit. Alleen direct aan zee, boven open water en op de Waddeneilanden is het wel wat frisser. Ook in De Bilt werd de eerste lentedag eerder op de middag gemeten en dat is beduidend vroeger dan normaal.

Twee weken eerder dan normaal

Ook op het hoofdstation werd eerder vanmiddag de eerste officiële lentedag gemeten. Dat is ongeveer twee weken eerder dan normaal. Met normaal bedoelen we het huidige klimaatgemiddelde over de periode 1991-2020. Gemiddeld wordt de eerste lentedag gemeten rond 10 maart. Dit jaar is dat dus zo’n twee weken vroeger, op de datum van 25 februari. Recordvroeg is dat zeker niet, want het kan nog veel eerder. In 2023 hadden we de eerste 15-plus temperatuur meteen al op Nieuwjaarsdag te pakken. Dat gebeurde sinds 1901 nog nooit eerder in De Bilt. Die dag werd 15,6 graden gehaald. Tot vandaag werd op 13 november van het afgelopen jaar met exact 15 graden voor het laatst de 15-gradengrens bereikt in De Bilt. Vorig jaar diende de eerste lentedag zich ook eind februari aan, vier dagen eerder dan de huidige maand. Toen werd het op 21 februari 17,9 graden. Vandaag werd het 17,3 graden.

Eerste lentedag vaakst in maart

In welke maand werd de eerste lentedag aan het begin van het jaar het vaakst gemeten in de huidige klimaatperiode? Gelet op die statistiek steekt de maartmaand daar met kop en schouders bovenuit. In de periode 1991-2020 werd de eerste lentedag slechts één keer in januari gemeten. In april gebeurde dat in vijf edities en in februari zevenmaal. Maart is daarin absoluut koploper met zeventien edities. De vroegste 15-plustemperatuur stamt uit het jaar 1993. In dat jaar werd op 13 januari 15,1 graden gehaald. In 2008 liet de eerste lentedag het langst op zich wachten. Toen werd het pas op 20 april voor het eerst dat jaar tenminste 15,0 graden. Op het hoofdstation werd het die dag 17,1 graden. De warmste eerste voorjaarsdag werd genoteerd op 3 april in het jaar 2016. Op die dag werd het maar liefst 20,4 graden en was meteen ook sprake van een warme dag.

Warmst in het zuiden

Inmiddels is de temperatuur op veel plaatsen in het land gestegen tot meer dan 15 graden. Heerlijk weer om buiten door te brengen en te genieten van de zon. De winterjas kan voor even uit. Voor eind februari is dat uitzonderlijk zacht. Alleen direct aan zee, boven open wateroppervlakken en op de Waddeneilanden blijft het wat koeler. Vanuit het zuiden begon de zon op steeds meer plekken uitbundig te schijnen en zeer zachte lucht is gearriveerd. Met de zon er eenmaal bij liep de temperatuur snel op en loopt momenteel nog iets verder uit. De hoogste waarden zijn weggelegd voor de zuidelijke provincies. Plaatselijk werd bijna de 20 graden aangetikt. Op de KNMI-weerstations in Westdorpe en Maastricht werd de 15-gradengrens net voor het middaguur al gehaald. De weerstations in Eindhoven en Maastricht hadden de hoogste dagtemperatuur te pakken. Daar werd het 19,8 graden.

Van winter naar de lente

In deze tijd van het jaar kunnen we meerdere seizoenen voorbij zien komen wat betreft weerbeeld en temperatuur. Zo was vorige week nog de winter aan zet. Tijdens de voorjaarsvakantie in het zuiden en midden van het land was het koud en guur met zelfs sneeuwval. Afgelopen weekend was het vanwege de regen en wind juist herfstachtig, maar ook mild. Op veel plaatsen werden dubbele cijfers bereikt en was een temperatuurstijging al goed merkbaar. Inmiddels zijn we aanbelandt in het voorjaar. Toch is het ondanks het uitzonderlijk zachte weer nog steeds winter, maar de lentemaanden dienen zich spoedig aan. Komende zondag begint op de datum van 1 maart namelijk de meteorologische lente. De astronomische lente begint bijna drie weken later. Om precies te zijn op de datum van 20 maart om 15.46 uur.

Landelijk warmste 25 februari ooit

De eerste lentedag van het huidige jaar is bereikt, maar er gebeurde meer. Het uitzonderlijk zachte weer van vandaag heeft namelijk ook het landelijke datum-warmterecord van de maximumtemperatuur doen sneuvelen. Nooit eerder was het ergens in Nederland zo warm op deze datum als woensdag. Het vorige landelijke datumrecord van 25 februari stamde uit het jaar 2019. Toen werd het in Gilze-Rijen 19,1 graden. Dat record is nu uit de boeken. De hoogste dagtemperatuur werd vanmiddag gehaald op de weerstations in Eindhoven en Maastricht en bedroeg maar liefst 19,8 graden.

Bron: Meteoalblasserdam.nl

Laatste update: vrijdag 27 februari 2026, 21.28 uur

Het bericht Eerste lentedag van 2026 gemeten, ongeveer twee weken eerder dan normaal verscheen eerst op Meteo Alblasserdam.